X
تبلیغات
Mehdi Sodief's personal weblog
Mehdi Sodief's personal weblog
الیس الله بکاف عبده ؟؟؟...:: آیا خداوند برای بنده اش كافی نیست؟

كيفيت توان در سالهاي اخير به طور جدي مورد توجه موسسات برق و مصرف‌كنندگان در برخي از كشورها قرار گرفته است. عامل اصلي ضرورت بازنگري مساله، گسترش بكارگيري تجهيزات جديد الكتريكي در شبكه‌هاست. كاربرهاي جديد مانند: ميكروپروسسورها، كامپيوترها، وسايل الكترونيكي سيستم‌هاي تغذيه و كنترل الكتروموتورها و فرآيند توليد كوره‌هاي القايي، لامپهاي كم‌مصرف و ... از يك سو حساسند و به توان الكتريكي با كيفيت مطلوب نياز دارند و در ارزيابي كيفيت توان برق با توجه به ويژگيهاي تجهيزات جديد و توقعات مشتركين بخصوص در محيط رقابت اقتصادي علاوه بر مدت زمان برق‌دار بودن، از جمله: پديده‌هاي گذراي ضربه‌اي يا نوساني، كاهش و افزايش كوتاه‌‌مدت ولتاژ، انحراف شكل موج و اعوجاج آن، تغيير فركانس، فليكر و عدم تعادل ولتاژ بايد دقيقاً‌مورد بررسي قرار گيرد. زيرا اثرات سوء آنها روي تجهيزات موجب عملكرد نادرست، صدمه ديدن دستگاه‌ها و قطع روند توليد مي‌شود.
كيفيت توان از سه عامل زير تاثير مي‌پذيرد.
1- فليكر: نوسانات ولتاژ ناشي از راه‌اندازي تجهيزات خاص در كارخانجات، كارگاه‌ها و يا منازل نظير موتورها، كوره‌هاي قوس الكتريكي و ... باعث فليكر مي‌شود.
2- هارمونيك‌ها: در شرايط هارمونيكي، مفاهيم توان‌هاي راكتيو و ظاهري با آنچه كه در شرايط شكل موج سينوسي خالص وجود دارد، متفاوت است. كه اين عامل باعث ايجاد توان اعوجاجي مي‌شود كه فقط در شرايط غيرسينوسي وجود دارد. در اين مقاله سعي شده است با يك مثال ساده برخي از تفاوت‌هاي اساسي و اصولي كه در مفاهيم اوليه توان در شرايط هارمونيكي وجود دارد، نشان داده شود.
3- عدم تعادل ولتاژ: در شرايط نرمال دامنه ولتاژ سه فاز با هم برابر و اختلاف فاز بين آنها برابر 120 درجه است. هرگونه عدم تعادل برابر در دامنه ولتاژ و يا تغيير در اختلاف فاز بين ولتاژ‌هاي سه فاز نامتعادلي ولتاژ ناميده مي‌شود. در اين مقاله كوشش شده است بر استانداردهاي معتبر موجود در زمينه كيفيت توان خصوصاً كميت عدم تعادل ولتاژ اشاره شود و روابط مربوط به تحليل شبكه سه فاز در شرايط عدم تعادل و روش محاسباتي براي ولتاژ و جريان در شبكه ارايه شود.
4- درخصوص روش‌هاي جبران‌سازي عدم تعادل ولتاژ در صنايع، پس از ارايه علل و تاثيرات عدم تعادل بر روي مصرف‌كننده‌هاي الكتريكي با تاكيد بر وري الكتروموتورها در مورد روش‌هاي جبران‌سازي آن و فناوري‌هاي موجود در اين زمينه بحث مي‌شود. اين فناوري‌ها بر پايه ادوات FACT بنا شده است كه در اين مقاله با تاكيد بر روي SVC‌ها به دليل سادگي كاربرد آن بيان شده است. SVCها  تركيبي از خازن‌هاي ثابت، تريستورهاي سوئيچ‌كننده خازن و سلفهاي كنترل‌كننده تريستورها هستند كه به عنوان جبران‌كننده از آنها استفاده مي‌شود.

تعريف كيفيت توان
از كيفيت توان مي‌توان دو برداشت متفاوت ارايه داد. به عنوان مثال شركت‌هاي برق كيفيت توان را مترادف با قابليت اطمينان تعريف كرده‌اند. در عوض سازندگان وسايل الكتريكي كيفيت توان را بصورت كاركرد مناسب دستگاه‌ها بر اساس مشخصات منبع تغذيه تعريف مي‌كنند. ولي آنچه به عنوان كيفيت توان در اين مقاله مورد استفاده قرار گرفته است عبارت است از هرگونه مشكلي كه باعث تغيير در ولتاژ، جريان يا فركانس شوند و موجب خرابي و يا عملكرد نادرست تجهيزات مصرف‌كننده شود.
در رابطه با عوامل ايجادكننده مساله كيفيت توان، سوء تفاهم‌هاي زيادي وجود دارد. به طور كلي در يك سيستم قدرت تنها كيفيت ولتاژ را مي‌توان كنترل كرد و كنترل مناسبي بر روي جريانهايي كه بارهاي مختلف مي‌كشند، وجود ندارد. بنابراين استانداردهاي موجود كشورهاي صنعتي در حوزه كيفيت برق عمدتاً‌حدود مجاز ولتاژ منبع را مشخص مي‌كند. شبكه‌هاي برق جريان متناوب طوري طراحي مي‌شوند كه در يك ولتاژ سينوسي با فركانس و دامنه مشخص كار مي‌كند. هرگونه انحراف قابل توجه در دامنه فركانس و ... يك مساله كيفيت برق خواهد بود.

عوامل تاثيرگذار بر كيفيت برق

فليكر
فليكر در حقيقت يك احساس شخصي از كم و زياد شدن ميزان روشنايي است كه بصورت سوسوزدن نور لامپهاي رشته‌اي ظاهر مي‌شود.

عوامل تاثيرگذار بر فليكر
هر پديده‌اي كه باعث تغييرات مقدار موثر ولتاژ منبع تغذيه مي‌شود به عنوان عامل ايجاد‌كننده فليكر شناخته مي‌شود.
سوئيچ كردن بارهاي مختلف مي‌تواند باعث به وجود آمدن پديده فوق شود، زيرا عموماً‌جريان هجومي در ملاحظه راه‌اندازي (سوئيچ كردن) از جريان حالت دائمي بيشتر است.
راه‌اندازي موتورها يكي از منابع معمول و اصلي ايجاد فليكر در شبكه‌ها است. اين دسته‌بندي كلي از موتورها شامل انواع فنها، پمپها، كمپرسورها، دستگاههاي تهويه مطبوع، يخچال‌‌ها، آسانسورها و غيره است. همچنين بارهايي كه به صورت متناوب كار مي‌كنند مانند دستگاههاي جوش قوسي يا نقطه‌اي، كوره‌هاي قوسي يا القايي باعث تغييرات ناگهاني در ولتاژ تغذيه شده و در نتيجه باعث ايجاد فليكر مي‌شوند. از منابع ديگر ايجاد كننده فليكر مي‌توان به سوئيچ كردن خازنهاي تصحيح ضريب قدرت در شبكه اشاره كرد.

منحني مشخصه حساسيت فليكر ولتاژ
جهت تعيين محدوده مجاز فليكر،تاكنون منحني مشخصه‌هاي مختلفي از سوي كشورها و كمپانيهاي مختلف ارايه شده و مورد استفاده فراوان نيز قرار گرفته‌اند. صرفنظر از نوع بار، به ازاي تعداد مشخصي نوسان در مدت زمان مشخص و يا به عبارت ديگر در يك فركانس نوسانات مشخص، اگر درصد تغييرات ولتاژ از يك حدكمتر باشد، فليكر اصلاً‌ تشخيص داده نمي‌شود. از طرف ديگر يك مقدار مشخص از درصد تغييرات ولتاژ، با تغيير فركانس نوسانات فليكر مي‌تواند غيرقابل احساس، قابل احساس و يا آزاردهنده باشد.
بنابراين با توجه به موارد ياد شده در بالا نتيجه مي‌شود كه تشخيص پديده فليكر و تعيين مجاز يا غيرمجاز بودن آن به سه عامل زير بستگي دارد.
- منحني مشخصه حساسيت فليكر كه تعيين كننده حدود مجاز آن است.
- فركانس تغييرات اندازه ولتاژ
- درصد تغييرات اندازه ولتاژ

روشهاي جبران و تصحيح فليكر
قبل از اينكه به روشهاي جبران و تصحيح پديده فليكر پرداخته شود لازم است با توجه به موارد ذكر شده در بالا به چند نكته در مورد وضعيت سيستم و بارهاي عامل فليكر اشاره شود.
- بارهاي متصل به سيستم‌هاي ضعيف (Weak System) در مقايسه با همان بارها كه به سيستم بهم پيوسته (Stiff System) وصل شده است فليكر قابل توجه‌تري را ايجاد مي‌كند.
- مقدار فليكر در نزديكي منابع ايجاد‌كننده آنها بيشترين مقدار است. مشتركاني كه از همان ترانس كه منبع فليكر به آن وصل شده تغذيه‌كنند اثرپذيري بيشتري از ساير مشتركاني دارند كه از ترانس‌هاي مجزايي استفاده مي‌كنند.
- دامنه تغييرات ولتاژ ايجاد شده در اوليه بطور قابل توجهي كمتر از آنچه در ثانويه مشاهده مي‌شود، است. اكنون روشهاي ممكن براي كاهش فليكر غيرقابل قبول به مقدار مجاز بررسي مي‌شود. لازم به ذكر است كه براي هر نوع بار عامل فليكر، مي‌توان يكي از روشهاي ارايه شده را با توجه به كيفيت عملكرد و جنبه اقتصادي آن روش استفاده كرد.

راه‌اندازي موتوري/ وسايل تنظيم‌كننده سرعت
راه‌اندازي موتورها يكي از مهمترين عوامل ايجاد فليكر ولتاژ در شبكه‌هاي برق است. جريان راه‌اندازي اغلب موتورها چندين برابر جريان بار كامل موتور است تا كوپل راه‌اندازي كافي جهت راه‌انداختن موتور ايجاد شود. KVA بزرگ راه‌اندازي و ضريب قدرت پايين باعث اختلال شديد در ولتاژ شين متصل به موتور مي‌شود. يك راه‌اندازي موتور (Motor Starter) با كم كردن ولتاژ متصل به موتور در لحظه راه‌اندازي، KVA اوليه را كاهش داده و در نتيجه اختلال ولتاژ كم خواهد شد.
از راه‌اندازهاي اوليه موتور مي‌توان به راه‌اندازي ستاره- مثلث اشاره كرد. پيشرفت عناصر نيمه‌ هادي قدرت استفاده از راه‌اندازي موتوري الكترونيكي (ASD) باعث شد كه راه‌اندازهاي ستاره- مثلث در مرحله پايين‌تري از آنها قرار گيرند.

خازنهاي موازي
اتصال دائم خازنهاي موازي باعث كم شدن اثر پديده فليكر نمي‌شود حتي ممكن است وضعيت را كمي بدتر هم بكند اما خازنهاي موازي كه با بار سوئيچ مي‌شوند مي‌توانند باعث كاهش افت ولتاژ شوند. در اين حالت، اولاً‌ سوئيچ كردن مكانيكي خازنها در مواقعي كه قطع و وصل‌هاي مداوم در زمانهاي كوچك لازم باشد مناسب نيست ثانياً قطع و وصل كردن آنها خود باعث اضافه ولتاژ و اختلالات ولتاژ مي‌شود.

خازنهاي سري
استفاده از خازنهاي سري در مدار تغذيه يك بار عامل ايجاد فليكر، باعث كاهش فليكر ولتاژ مي‌شود. خازن سري باعث حذف قسمتي از راكتانس سلفي مسير تغذيه مي‌شود و در نتيجه امپدانس سري مدار تغذيه كاهش مي‌يابد و افت ولتاژ در مسير تغذيه كم مي‌شود.
اندازه ظرفيت بانكهاي خازني بايد به نحوي انتخاب شود كه مقدار فليكر در قابل قبول قرار گيرد. همچنين بايد به مساله تشديد در مدار توجه شود البته در اغلب مواقع استفاده از خازن سري براي بارهاي عامل فليكر كه قدرتشان نسبت به كل بار فيدر كوچك است موفقيت‌آميز است.
همچنين در صورتي كه مقدار جبران‌كننده سري در مقايسه با راكتانس خط كوچك باشد (كمتر از 50 درصد امپدانس شبكه) وقوع هر نوع اختلافي غيرمحتمل است.

كندانسورهاي سنكرون (Synchronous Condensers)
كندانسورهاي سنكرون با كاهش امپدانس ديده شده در سربار مي‌توانند باعث كاهش فليكر ولتاژ شوند. مقدار تصحيح بستگي به اندازه راكتانسهاي زيرگذرا و گذراي كندانسور سنكرون دارد. از لحاظ عملي استفاده از كندانسورهاي سنكرون براي تصحيح فليكر ناشي از بارهاي كوچك اقتصادي نيست.

تغيير دادن سيستم (System Changes)
با تغيير دادن شكل سيستم مي‌توان بارهايي كه عامل ايجاد نوسان ولتاژ هستند را از ديگر مشتركان جدا كرد. بعضي از روشهاي تغيير سيستم عبارتند از ساختن خطوط جديد، اضافه كردن ترانسفورماتور، تغيير دادن ولتاژ خط تغذيه، جابجايي بارها، افزايش سطح مقطع فيدر و ... اين روشها به طور موثري نوسان ولتاژ را كاهش مي‌دهند اما روشهاي نسبتاً‌گراني هستند و اغلب از لحاظ اقتصادي مقرون به صرفه نيستند.

جبران كننده‌هاي استاتيكي  توان راكتيو  (SVC: Static Var Compenssators)
يك Cigre SVC يك توليد‌كننده توان راكتيو موازي است كه خروجي آن به نحوي تغيير مي‌كند تا پارامتر مشخصي را در سيستم قدرت ثابت نگه دارد. در جبران‌كننده‌هاي عملي، توليد و كنترل توان راكتيو خروجي يك SVC انحصاراً بوسيله كليدهاي تريستوري متصل به بانكهاي خازني يا سلفي انجام مي‌شود.
مقدار بانكهاي خازني يا ثابت است و يا بوسيله سوئيچهاي تريستوري به صورت پله‌اي تغيير مي‌كند و راكتورها نيز با سوئيچينگ تريستورها اندازه امپدانسشان تغيير مي‌كند. انواع SVC بدين شرح هستند.
- راكتورهاي با كنترل تريستور (TCR:Thyristor-Controlled Reactor)
- خازنهاي موازي با كنترل تريستور (TSC:Thyristor-Switched Capacitor)
- تركيب TSC, TCR
زمان پاسخ SVC حدوداً 2 تا 3 سيكل است در نتيجه آنها را براي كاربردهاي كنترل سريع و مداوم توان راكتيو مناسب مي‌سازد. روشهاي اشاره شده در قبل نظير خازنهاي موازي و يا سري در كنترل نوسانات ولتاژ سريع و متناوب جوابگو نيستند و براي جبران اينگونه نوسانات نياز به جبران‌كننده‌اي سريع مانند SVC است.

هارمونيك‌ها
يكي از مسائل و مشكلات كيفيت برق در سيستمهاي توزيع، فوق توزيع و انتقال مساله هارمونيكها است كه توجه زيادي را به خود جلب كرده است.
شركت‌هاي برق بايد تمهيداتي را ارايه كنند تا از آسيب‌ديدگي تجهيزات مشتركين، اعم از خانگي و صنعتي جلوگيري شود. از طرف ديگر با توجه به اينكه ايجاد يك موج كاملاً‌ سينوسي از طرف شركت‌هاي برق نمي‌تواند تضمين شود، لذا مشتركين بايد اعوجاجات توليد شده توسط تجهيزات خود را محدود كنند.

منابع توليد هارمونيك
- سيستم‌هاي HVDC
- تجهيزات مورد استفاده در كنترل‌شونده‌هاي سرعت ماشين‌هاي الكتريكي
- استفاده زياد از يكسو‌كننده‌ها براي شارژ باطري‌ها
- جريان مغناطيسي ترانسفورماتور
- بارهاي غيرخطي شامل دستگاه‌هاي جوشكاري
- كوره‌هاي القايي و الكتريكي
- توليد شكل موج سينوسي توسط ماشينهاي سنكرون ناشي از وجود شيارها و عدم توزيع يكنواخت سيم‌پيچهاي استاتور
- كاربرد S.V.C به عنوان ابزار مهمي در كنترل توان راكتيو
مقادير موثر و اعوجاجهاي هارمونيكي كلي
چندين نوع اندازه‌گيري معمولي براي نشان دادن حجم و اندازه‌ هارمونيك يك شكل موج توسط يك عدد وجود دارد. يكي از معمولي‌ترين آنها مجموع اغتشاش هارمونيكي (T.H.D) است، كه مي‌توان آن را براي ولتاژ يا جريان بدست آورد.
كه M2 مقدار موثر مولفه‌ها هارمونيك hام از كميت M است. T.H.D مقدار موثر مولفه‌هاي هارمونيكي يك موج مغشوش شده است و نشانگر مقدار انرژي گرمايي هارمونيكها نسبت به مقدار اصلي است.

روشهاي مقابله با هارمونيكها
در كاهش قابل ملاحظه هارمونيكها مربوط به تجهيزات در بار كار زيادي نمي‌توان انجام داد. ولي آنچه واضح است اساساً هارمونيكهاي مشكل‌ساز خواهد بود اگر:
1- منبع جريانهاي هارمونيكي بسيار زياد باشد.
2- مسيري كه جريانهايي از آن عبور مي‌كند خيلي طولاني باشد، كه باعث اغتشاش زياد ولتاژ تلقي شود.
3- پاسخ سيستم باعث تشديد يك يا چند هارمونيك شود.
براي كنترل هارمونيكها راه‌حل‌هاي ساده وجود دارند كه عبارتند از:

فيلترگذاري
قراردادن فيلتر موازي نزديك به منبع اغتشاش باعث اتصال كوتاه شدن جريانهاي هارمونيكي شود. اين كار باعث مي‌شود كه جريانها به منبع نرسد. قراردادن فيلترگذاري فيلتر سري است كه باعث مسدود شدن جريانهاي هارمونيكي مي‌شود. اين يك مدار تنظيم‌كننده موازي است كه امپدانس بالايي براي جريان هارمونيكي بوجود مي‌آورد. يكي از كاربردهاي آن در سيم خنثاي خازن ستاره است و براي اينكه از عبور جريانهاي مضرب سه جلوگيري كند.

اصلاح پاسخ فركانسي سيستم
قراردادن يك راكتور براي از كار انداختن تشديد سيستم به دليل وجود تشديد‌هاي زياد بين اندوكتانس سيستم و خازن موازي مي‌تواند فيلتري به وجود آورد تا خازن تشديد نشود.
نوع ديگر تغيير محل خازن به نقطه‌اي از سيستم كه امپدانس اتصال كوتاه متفاوت با تلفات بيشتري داشته باشد. اين روش اغلب ارزانترين راه‌حل براي شركت برق و مشتري‌هاي صنعتي است.

نامتعادلي ولتاژ
عدم تعادل ولتاژ تغذيه (Voltage Unbalance) – عدم تعادل ولتاژ‌هاي تغذيه، با عدم تعادل در جريانهاي سه فاز همراه بوده برقراري مولفه معكوس را در موتور موجب شده، درجه حرارت رتور و سيم‌پيچها را افزوني مي‌بخشد.
درصد عدم تعادل جريانها بر حسب درصد عدم تعادل ولتاژها براي سه حالت مختلف كار موتور شامل شرايط كار بي‌باري، برقراري جريان بار اسمي و توقف موتور طي كار عادي به صورت Stalling يا Rotor- Locked: نشان داده شده است.
با بروز عدم تعادل، مولفه جريان معكوس در سيم‌پيچها برقرار شده، ميدان مغناطيسي دو برابر را توليد مي‌كند، تحت تاثير فركانس دو برابر ميدان، ميزان افت حرارتي تا چند برابر افزايش يافته، به منظور حفظ درجه حرارت ثابت سيم‌پيچها، لازم است قدرت موتور يا جريان برقرار شده تقليل يابد. در استانداردهاي آمريكا (NEMA) حداكثر عدم تعادل ولتاژ سه فاز تغذيه موتورها 1% تعيين شده است كه تامين آن دشوار است. به همين علت در برخي از كشورها براي مصرف‌كننده‌هاي صنعتي و كشاورزي مقدار آن 3% تعيين شده است. كاهش بار مكانيكي موتور نسبت به قدرت اسمي موتور با توجه به درصد عدم تعادل ولتاژ تغذيه نشان داده شده است. درصد عدم تعادل براي موتورها به شرح زير برآورد مي‌شود.
عدم تعادل ولتاژ و درصد آن به شرح فوق درجه حرارت را فزوني بخشيده عمر موتور را تقليل مي‌دهد. طبق آزمايشات انجام شده درجه حرارت موتور متناسب با مجذور درصد عدم تعادل طبق رابطه زير تعيين مي‌شود:
كاهش عمر عايق با توجه به ميزان افزايش درجه حرارت تحت تاثير عدم تعادل از رابطه زير تعيين مي‌شود:
t? – ميزان افزايش درجه حرارت نسبت به درجه حرارت قابل قبول عايق:
بر طبق رابطه فوق در صورتي كه درجه حرارت به ميزان 10 درجه سانتي‌گراد افزايش يابد، در اين صورت  Y= بوده، كاهش عمر ايزولاسيون را به ميزان 50% نشان مي‌دهد.
ميزان كاهش عمر موتور با استفاده از روابط (3-3) براي موتور با درجه حرارت قابل قبول عايق معادل 40 درجه سانتي‌گراد و با توجه به عدم تعادل ولتاژ تغذيه در جدول 1-3 ارايه شده است.
به طور كلي تقليل عمر موتور در قبال هر 10 درجه سانتي‌گراد افزايش درجه حرارت ناشي از عدم تعادل ولتاژ 50% در نظر گرفته مي‌شود. به همين علت انجام پيش‌بيني‌هاي لازم در كاهش عدم تعادل ولتاژ سه فاز و تشخيص به موقع آن حائز اهميت فراوان است.

تاثير نامتعادلي ولتاژ بر الكتروموتورها:
در شرايط نامتعادلي ولتاژ طبق قانون مولفه‌هاي نامتقارن مي‌توان به كمك ولتاژ موجود را با سه مولفه مثبت، منفي و صفر تقسيم كرد. وقتي موتور شروع به چرخش مي‌كند، روتور در توالي جريان مثبت نزديك سرعت سنكرون مي‌چرخد و توالي جريان منفي يك چرخش مخالف توالي مثبت خواهد داشت. اين جريان القايي فركانسي تقريباً دو برابر فركانس نامي يعني HZ 100 خواهد داشت. اين گرماي اضافي قابل محاسبه توسط منحنيهاي محدوده گرمايي ارايه شده توسط توليد‌كنندگان موتورها نيست. زيرا اين منحني‌هاي با فرض توالي مثبت و تقارن كامل ولتاژ تهيه شده است. دماي غيرقابل كنترل باعث نقصان و كاهش عمر عايق سيم‌بندي الكتروموتورها مي‌شود و همانطور كه گفته شده تقريباً با هر 10 درجه سانتي‌گراد افزايش دما عمر عايق نصب مي‌شود.
از طرف ديگر طبق توصيف مولفه‌هاي متقارن در بند قبلي ذكر شد، لغزش موتور در مولفه مثبت به صورت زير قابل محاسبه است:
امپدانش روتور در برابر مولفه منفي بسيار كوچك است، پس جريان مولفه منفي هم زياد و گشتاور هم طبق رابطه

زياد مي‌شود. اين عامل باعث كاهش گشتاور و سرعت در الكتروموتورها مي‌شود كه اين گشتاور ممكن است براي عملكرد الكتروموتورها باشد و افزايش سطح سروصدا و لرزش را در پي خواهد داشت.

 

نتيجه‌گيري:
يكي از مسائل مهمي كه تاثير بسزايي بر روي تجهيزات برقي دارد، توجه به مساله كيفيت برق است كه متاسفانه در ايران كمتر به اين مساله پرداخته مي‌شود. وجود عوامل هارمونيك‌زا، مانند منابع مختلف DC، دستگاه‌ها و موتورهايي با جريان استارت بالا مي‌تواند كيفيت برق را مورد تهديد جدي قرار دهد و بايد راه‌حلي براي جلوگيري از آنها پيدا كرد.

ارسال توسط مهدی صدیف فرخد

 Esc لغو عمليات در حال انجام.
 F1 راهنما.
 F2 در حالت عادي تغيير نام آيتم (هاي) انتخاب شده . در برنامه هاي قديمي تر (معمولا تحت داس)ذخيره فايل جاري.
 F3 جستجو.
 F4 باز كردن ليست پايين رونده Address Bar
 F5 به روز آوري Refresh
 F6 مانند كليد Tab بين اجزاي مختلف پنجره جاري سوييچ مي كند.
 F10 پرش به منو هاي اصلي يك پنجره مثلFile,Edit,View,...
 F11 پنجره جاري را تمام صفحه مي كند.
 PrintScreen در ويندوز از كل صفحه نمايش يك عكس مي گيرد و آن را در حافظه كليپ بورد قرار مي دهد و ما مي توانيم در يك برنامه ويرايش عكس مثل Ms-Paint آن را Paste كنيد .
 Tab بين اجزاي پنجره جاري سوييچ مي كند .
 Space در حالت مرورگر اينترنت اكسپلورر صفحه جاري را به پايين مي برد .مثل Page Down
 BackSpace در حالت عادي يعني در مرور ويندوز يك مرحله به بالاتر ميرود (معادل Up) و در مرورگر اينترنت اكسپلورر معادل Back است.
 Home رفتن به اول خط در حالت ويرايش متن و رفتن به اول صفحه در حالت مرور.
 End رفتن به آخر خط در حالت ويرايش متن و رفتن به آخر صفحه در حالت مرور.
 PageUp در حالت مرور چه در اينترنت و چه در ويندوز و معمولا همه جا صفحه به صفحه به بالا مي رود.
 PageDown در حالت مرور چه در اينترنت و چه در ويندوز و معمولا همه جا صفحه به صفحه به پايين مي رود.
 Arrow تركيبات كليد Ctrl :
 Ctrl+q در بعضي از برنامه ها خروج است.
 Ctrl+w در اكثر برنامه هايي كه چند فايل را باهم باز مي كنند مثل Ms-Word, كلا Ms-Office , Adobe Photoshop ,Ms-internet Explorer, ... فایل باز شده جاری را می بندد.
 Ctrl+e جستجو در مسير جاري.
 Ctrl+r تازه كردن صفحه معادل كليد F5 و Refresh
 Ctrl+y وقتي كه يك عمل به عقب باز ميگرديم (Undo) اين كليد ها يك عمل به جلو مي روند (Redo) البته در بعضي برنامه ها معمولا محصولات آفيس مايكروسافت اينگونه هستند .
 Ctrl+i باز كردن قسمت علاقه مندي هاFavorites
 Ctrl+o باز كردن فايل جديد در اكثر برنامه ها ، معادل File>Open
 Ctrl+p پرينت گرفتن در اكثر برنامه ها.
 Ctrl+a انتخاب همه آيتم ها.
 Ctrl+s در اكثر برنامه ها ذخيره فايل جاري .Save
 Ctrl+d در اينترنت اكسپلورر صفحه باز شده جاري را به علاقه مندي ها اضافه مي كند (معادل Favorites>Add to Favorites) و در ويندوز هم آيتم (آيتم هاي) انتخاب شده را پاك مي كند. (میهن دانلود.کام)
 Ctrl+f جستجو.
 Ctrl+h معادل History (ابته در ويرايشگر نوت پد معادل Find / Replace است)
 Ctrl+l در اينترنت اكسپلورر معادل File>Open است.
 Ctrl+z بازگشت به آخرین عملیات انجام شده .Undo
 Ctrl+x انتقال (برش) آیتم مورد نظر در حافظه کلیپبوردCut.
 Ctrl+c کپی آیتم مورد نظر در حافظه کلیپبورد.Copy
 Ctrl+v فراخوانی آیتم مورد نظر از حافظه کلیپبورد.Past
 Ctrl+b پنجره سازماندهي علاقه منديها (Organize Favorites) را باز مي كند.
 Ctrl+n در اينترنت اكسپلورر (تقريبا تمامي مرورگرها) يك پنجره جديد باز مي كند.
 Ctrl+F1 در اكثر برنامه ها ي مختلف راهنماي برنامه را باز مي كند .
 Ctrl+F4 باز كردن ليست پايين رونده Address Bar در مرورگر اينترنت اكسپلورر و مرورگر ويندوز.
 Ctrl+F10 باز كردن منو هاي بالاي پنجره برنامه ها مثل File,Edit,....
 Ctrl+BackSpace موقع ويرايش متن همان كار BackSpace را انجام مي دهد با اين تفاوت كه به جاي پاك كردن كاراكتر به كاراكتر كلمه به كلمه پاك مي كند.
 Ctrl+5 معادل Select All در اکثر ویرایشگر های متنی.
 Ctrl+Home درحالت ويرايش مكان نما را به اول صفحه انتقال مي دهد.
 Ctrl+End درحالت ويرايش مكان نما را به آخر صفحه انتقال مي دهد.
 Ctrl+Insert كپي آيتم(هاي) انتخاب شده در حافظه كليپ بورد(Copy).
 Arrow تركيبات كليد Alt :
 Alt+A باز كردن منوي علاقه مندي ها و قرار گرفتن بر روي Add to Favorites
 Alt+D انتقال مكان نما به Address Bar
 Alt+F4 بستن پنجره جاري.
 Alt+Space Bar معادل راست كليك بر روي نوار عنوان پنجره جاري.
 Alt+Esc پيمايش بين پنجره هاي باز جاري.
 Alt+Tab سوييچ كردن بين پنجره هاي باز جاري.
 Alt+BackSpace در بعضی از ویرایشگرها معادل Undo عمل مي كند (معمولا ويرايشگرهاي قديمي و تحت داس)
 Alt+Home در مرورگر اينترنت اكسپلورر به صفحه خانگي پرش مي كند.
 Alt+Right Arrow معادل Forward در مرورگر ویندوز.
 Alt+Left Arrow معادل Back در مرور گر ويندوز.
 Alt+Number تركيب كليد Alt به همراه زدن يك عدد از قسمت سمت راست صفحه كليد در حالت ويرايش يك كاراكتر معادل كد اسكي عدد وارد شده نمايش مي دهد . مثلا اگر Alt را نگه داشته و 789 را وارد كنيم پس از رها كردن كليد Alt اين كاراكتر نمايش داده مي شود : • .
 Alt+Enter متعلقات (Properties) آيتم(هاي) انتخاب شده را نمايش مي دهد.
 Alt+PrintScreen از پنجره جاري يك عكس تهيه مي كند و به حافظه كليپ بورد انتقال مي دهد.
 
 Arrow تركيبات كليد Shift :
 Shift+F10 معادل راست كليك.
 Shift+Del پاك كردن كامل آيتم (هاي) انتخاب شده .يعني بدون اين كه به سطل بازيافت انتقال يابد پاك مي شود.
 Shift+tab وارونه كاري كه Tab انجام مي دهد.
 Shift+Insert فراخواني اطلاعات از حافظه كليپبورد (Paste)
 Arrow تركيبات WinKey :
 خود WinKey باز شدن منوي Start در ويندوز.
 WinKey+E باز كردن My Computer در حالت Folders.
 WinKey+R باز كردن پنجره Run.
 WinKey+U باز كردن پنجره Utility Manager.
 WinKey+D نمايش دسكتاپ معادل Show Desktop
 WinKey+F جستجو.
 WinKey+Ctrl+F جستجوي يك كامپيوتر در شبكه.
 WinKey+L قفل كردن كامپيوتر .يا رفتن به حالت Swich User
 WinKey+M تمامی پنجره های باز را Minimize مي كند.
 WinKey+Shift+M تمامي پنجره هاي Minimize شده را Restore مي كند.



 



ارسال توسط مهدی صدیف فرخد